Socrates chú trọng đến phương thức tư duy biện chứng và tranh luận. Trong lúc sử dụng, bạn chỉ cần nhắc đến màu vàng để tượng trưng cho chiếc mũ vàng, cũng giống như màu đỏ để tượng trưng cho chiếc mũ đỏ. Vấn đề nảy sinh thứ hai là khi quyết định được đưa ra nhằm thoả mãn mong muốn của một phía này, nhưng lại không thoả mãn nhu cầu của phía kia.
Như vậy số liệu anh cung cấp là: trong vòng 3 năm trở lại đây, số lượng phụ nữ hút thuốc lá năm sau đều cao hơn năm trước. Đó không phải là cách mà tư duy mũ xanh lá cây xem xét một ý tưởng. Nhưng hầu như đêm nào anh ấy cũng đi đến sòng bạc.
Và để hoàn thành "chiếc bản đồ" như vậy, lối tư duy chiếc mũ đỏ đóng góp một phần quan t:rọng. Tương tự như thế, mọi người đều có thể, và đủ khả năng nhìn mọi hướng. Tôi viết những dòng chú thích đặc biệt này bởi có một vài người khi đọc cuốn sách này có thể hiểu sai về tư duy mũ đen, coi xấu chiếc mũ này.
Mặt dầu mọi người có thói quen muốn tranh luận, nhưng khi sử dụng chiếc mũ đen, mọi người phải từ bỏ thói quen đó. Liệu mọi người có cùng quan điểm như vậy? … Thời tiết giá lạnh không thực sự là vấn đề.
Thay vì quan tâm đến tất cả tình cảm, sự lôgíc, thông tin, hy vọng và sự sáng tạo cùng một lúc, người nghĩ có thể xem xét chung một cách tách biệt. Và với cách ứng xử như vậy, chúng ta đã không đánh giá chính xác được vai trò của những sự kiện và số liệu. … Chúng ta chỉ có ba phương án có thể.
Chiếc mũ vàng không có được ưu thế như vậy, đó chính là lý do tại sao mọi người lại yêu thích sử dụng chiếc mũ đen hơn là chiếc mũ vàng. Mọi người đưa ra những thông tin cần thiết, đặt câu hỏi và xem xét vấn đề. Sau đó mọi người sẽ đội những chiếc mũ còn lại.
Đơn giản là chỉ đưa ra dữ liệu một cách trung lập và theo yêu cầu. Chỉ trong những trường hợp bắt buộc, mọi người mới quyết định chọn thông tin này hay thông tin kia. Bệnh dịch tại các vùng xa xôi cũng làm mọi người không thích đi du lịch.
Khi có sự việc xảy đến, chúng ta đưa nó vào nhóm thích hợp. Tuy nhiên, khi sử dụng chiếc mũ xanh, chúng ta phải có cách nhìn nhận. Tôi có linh cảm rõ ràng rằng đây là một vụ sẽ không bao giờ thành công cả.
Không ai cảm thấy khó chịu mỗi khi phải sử dụng chiếc mũ đỏ tư duy. … Chúng ta đang sử dụng thể thức tư duy bản đồ chứ không phải thể thức tư duy tranh luận. Vậy chúng ta nên hiểu tại điểm giới hạn nào đó thì sự lạc quan biến thành sự xuẩn ngốc và những hy vọng ngu ngốc? Liệu mọi người có cần kiềm chế những tư duy theo lối tư duy chiếc mũ vàng? và những lối tư duy chiếc mũ vàng có tính đến khả năng xảy ra sự việc hay không? Liệu xác suất xảy ra sự việc có nên xếp vào lối tư duy chiếc mũ đen?
Những con số ở đây mới chính là thực tế. Quyết định cuối cùng được dựa trên những tư duy được đưa ra bởi chiếc mũ trắng (số liệu thực tế),chiếc mũ vàng (những lợi ích có thể), chiếc mũ đen (sử cẩn trọng) và chiếc mũ đỏ (khả năng trực giác và cảm giác). Có hai sản phẩm cạnh tranh cùng loại với chúng ta trên thị trường với mức giá thấp hơn.